BM Özel Raportörünün açıklaması, AB’de azınlıkların korunmasında eksiklikleri vurguluyor

Ocak ayı sonunda, BM Azınlık Sorunları Özel Raportörü Nicolas Levrat’ın FUEN Başkanı Olivia Schubert ve Avrupa Diyalog Forumu (EDF) Sözcüsü Jens A. Christiansen ile yaptığı görüşmeyi haber yapmıştık. Bu görüşme, Özel Raportörün Brüksel’deki Avrupa Birliği kurumlarına yaptığı ziyaret kapsamında gerçekleşti. Görüşmenin odak noktası, AB içinde ulusal azınlıkların korunmasına yönelik tutarlı bir çerçevenin eksikliği ve azınlık hakları için daha yapılandırılmış bir Avrupa yaklaşımına olan ihtiyacın artmasıydı.

AB kurumlarına yaptığı ziyaretin ardından (19-28 Ocak), Özel Raportör, misyonunun en önemli gözlemlerini özetleyen bir Misyon Sonu Bildirisi yayımladı. Belge, FUEN ile yapılan görüşmede de ele alınan birçok noktaya değiniyor ve AB’nin azınlık sorunlarını ele alışında yapısal eksikliklere işaret ediyor.

>>> Görev Sonu Bildirisini buradan görüntüleyebilir ve indirebilirsiniz. <<<

Levrat bildirisinde, Avrupa Birliği’nin sınırları dışındaki azınlık haklarını aktif olarak savunduğunu (özellikle genişleme politikası kapsamında), ancak Birlik içindeki azınlık sorunlarını etkili bir şekilde ele almak için yeterli araçlara sahip olmadığını vurguluyor. Bu tutarsızlık, çifte standart tehlikesi yaratmakta ve AB içinde azınlıkları korumak için daha güçlü ve tutarlı mekanizmalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.

Bildirimde, azınlıklara mensup kişilerin haklarına saygı duyulmasının Avrupa Birliği’nin temel değerlerinden biri olduğu belirtilmektedir. Ancak, AB Komisyonu bu alanda AB’nin açık bir yetki alanını tanımadığından, azınlıkları doğrudan korumak için bağlayıcı siyasi önlemler veya yasalar çıkarmak için halihazırda yasal bir temel bulunmamaktadır. Özel raportör bu nedenle, AB düzeyinde azınlık sorunlarının daha tutarlı ve koordineli bir şekilde ele alınmasını sağlayacak daha kapsamlı bir çerçeve çağrısında bulunmaktadır.

Levrat, AB’nin ayrımcılıkla mücadele politikasını ve ırkçılıkla mücadele ve kapsayıcılık stratejilerini takdir etmekle birlikte, bu araçların ulusal ve dilsel azınlıkların özel ihtiyaçlarını tam olarak karşılamadığını vurgulamıştır. Özellikle, Birlik kültürel ve dilsel çeşitliliğe bağlılığını beyan etmesine rağmen, dilsel azınlıkların mevcut AB stratejileri ve politikalarında büyük ölçüde göz ardı edildiğini belirtmiştir.

Açıklamada ayrıca, azınlık haklarını ilerletmek ve Avrupa kurumlarıyla diyaloğu teşvik etmek konusunda sivil toplum kuruluşlarının ve azınlık temsilcilerinin önemli rolüne vurgu yapıldı. Aynı zamanda, Özel Raportör, AB kurumları içindeki çeşitlilik eksikliğinden duyduğu endişeyi dile getirdi ve AB yönetiminde azınlık mensuplarının hala önemli ölçüde yetersiz temsil edildiğine dikkat çekti.

Misyonun sonuçları, Özel Raportörün BM İnsan Hakları Konseyi’ne sunacağı ve Mart 2027’de yayımlanması planlanan kapsamlı rapora dahil edilecek.